De Vlaamse Tarok Van den Borre 1780

Voor kaartkunde schreef ik deze keer een artikeltje over de Vlaamse Van den Borre Tarok.

De originele bron van het artikel vind je hier: http://www.kaartkunde.nl/de-vlaamse-tarok-van-den-borre-1780/

Door Björn Meurisaugustus 2014

Nee, er staat geen schrijffout. Dit is een verbastering van het Italiaanse Tarocchi. In het begin van de jaren ’80 bracht Cartamundi Turnhout een replica uit van de originele Tarok Van Den Borre 1780. Een leuk detail is dat deze heruitgave gemaakt is met de originele houtblokken. Dit is een tarot uit eigen regionen die in feite niet in je collectie mag ontbreken. Op het eerste zicht kan je merken dat dit spel geïnspireerd is op de Tarot van Marseille. Toch zijn er veel unieke en opmerkelijke zaken te bespeuren die deze Vlaamse tarok zeer speciaal maken.
 
De Hogepriesteres
tarok-de-hogepriesteres
De Pausin (Hogepriesteres) werd vervangen door Le’Spagnol Capitano Fracasse. Een satirische figuur uit de Franse versie van Commedia dell’arte. Deze kaart krijgt de betekenis van durf, stoutmoedigheid, handelen met felle moed maar ook overschatting mee.
 
De Hogepriester
tarok-de-hogepriester
De Paus (Hogepriester) werd vervangen door Bacchus, in de Romeinse godsdienst de god van de wijn en daardoor indirect die van de roes en dronkenschap. Deze kaart heeft als betekenis: succes, weldaden en vrede.
 
De Gehangene
tarok-de-gehangene
Lepen-du (De Gehangene) wordt zeer opmerkelijk afgebeeld, namelijk ondersteboven. Dit kan natuurlijk “een foutje” van de maker geweest zijn, op een wazige maandag. Toch moeten we ook in acht nemen dat Court de Gebelin, een van de vooraanstaande occultisten uit die tijd, de gehangene ook ondersteboven draaide. Dit omdat hij in de koord waarmee de gehangene is opgeknoopt, een slang zag.
     
prudentia
In de standaard tarot zitten 3 van de 4 kardinale deugden uit de oudheid, Fortitudo (Kracht), Uistitia (Gerechtigheid) en Temperantia (Matigheid). Prudentia (wijsheid/voorzichtigheid) wordt symbolisch afgebeeld met een slang en een spiegel.
 
De Toren
tarok-de-toren
La Maison dieu (De Toren) is vervangen door La Foudre, de Bliksem, die een meer vernietigende betekenis meekrijgt dan het origineel
 
De Zon
tarok-de-zon
Op Le Soleil (De Zon) zie je een man op een paard. Dit zou wel eens de kaart zijn waar Pamela Coleman Smit zich op heeft gebaseerd in haar versie van De Zon. In de Marseille traditie staan er twee kinderen op deze kaart onder een stralende zon.  

 

 

La Papesse

Voor kaartkunde schreef ik dit artikeltje over La Papesse (Hogepriesteres) uit de Tarot.

Originele bron: http://www.kaartkunde.nl/de-oorsprong-van-de-hogepriesteres/

Door Björn Meurisaugustus 2014

Helaas zijn bij de oude, originele tarotspellen nooit richtlijnen bijgevoegd wat de afbeeldingen willen zeggen, wie erop staat en waarom. Omdat de afbeeldingen vaak verbeeldingen van (filosofische of esoterische) begrippen zijn, kan wel een poging gedaan worden om de kaarten te verklaren. 

Een van de kaarten waar tarothistorici hun tanden op stukbijten is De Pauzin. Deze kaart werd in een later stadium door sommige occultisten omgedoopt tot De Hogepriesteres en is onder deze naam bij de meeste tarotisten bekend. Dit door toedoen van de grote populariteit van de Rider Waite Smith Tarot. Niettegenstaande dat we de sfeer van de kaart aan de hand van de symboliek kunnen achterhalen, kan niemand met pertinente zekerheid zeggen wie deze vrouwelijk paus op de desbetreffende kaart effectief is of beter was. Er zijn meerdere theorieën en daarvan zijn er twee in het bijzonder het meest aanneembaar.

Pausin Johanna

De legende gaat dat pausin Johanna, verkleed als man, samen met haar minnaar vluchtte naar Athene om er te studeren. Op een later tijdstip trok ze naar Rome. De Kardinalen waren zeer onder de indruk van de in Athene opgedane kennis, met als gevolg dat ze het via een tussenstation als curriekardinaal uiteindelijk tot paus schopte.

Beeltenis van Pausin Johanna, afkomstig uit een manuscript uit de Bibliothèque nationale de France, circa 1560

Beeltenis van Pausin Johanna, afkomstig uit een manuscript uit de Bibliothèque nationale de France, circa 1560

Ondertussen wist natuurlijk niemand dat zij een vrouw was. Na een pontificaat van twee jaar en twee maanden zou ze bevallen zijn tijdens een processie en ter plekke sterven. Andere bronnen vermelden dat ze gestenigd zou zijn voor deze heiligschennis. Deze leggende wordt door historici zowel betwist als verdedigd.

Pausin Johanna bevalt tijdens een processie. Door Giovanni Boccaccio, omstreeks 1353

Pausin Johanna bevalt tijdens een processie. Door Giovanni Boccaccio, omstreeks 1353

Grappig om te weten is, dat er naderhand effectief gecontroleerd wordt of een aangestelde paus ook echt een man is. Als dit positief bevestigd wordt, zegt men in het Latijn: testiculos habet et bene pendentes (“hij heeft testikels en ze hangen goed”). Dit gebeurt zittend op een speciaal ontworpen stoel.

Vanuit de iconografische traditie werd het instituut “kerk” ook in de geschiedenis voorgesteld als een vrouw met een liturgisch gewaad, met een tiara en pauselijke attributen. Dit zou op zichzelf ook een plausibele verklaring zijn, ware het niet dat de paus zelf de 5e tarotkaart is. Dit maakt dat deze gedachte teniet kan worden gedaan.

Zuster Manfreda

Guglielma stichte rond het einde van de 13e rond de Milanese stadsstaat een revolutionaire sekte die de Guglielmites werd genaamd. Deze sekte predikte dat er een nieuw tijdperk aankwam, waarin het zou duidelijk worden dat de heilige geest vrouwelijk was. Zuster Manfreda zou na de dood van Guglielma verkozen zijn tot de eerste vrouwelijke Paus.

De pauzin van de Visconti Sforza Tarot, een van de oudste overgebleven tarots.

De pauzin van de Visconti Sforza Tarot, een van de oudste overgebleven tarots.

Opmerkelijk is dat Manfreda een familielid was van de Visconti’s, de clan die Milaan indertijd bestuurde en tevens de eerste tarotkaarten liet ontwerpen door een kunstenaar. Persoonlijk acht ik de mogelijkheid groot, dat de Visconti familie hun familielid heeft geëerd in hun tarot.

Wat denk jij zelf?

Korte legging voor een dame (speelkaarten+Tarot de Marseille)

20140802_151702Voor een vrijgezelle dame keek ik in de kaarten wat ze kon verwachten van een op handen zijnde nieuwe potentiële relatie. De persoon in kwestie heeft al regelmatig pech gehad in haar liefdesleven, dus de kernvraag was: “is het verstandig om deze relatie aan te gaan”. Daar deze vraag wat mij betreft bestaat uit twee verschillende facetten die de persoon in kwestie het beste kunnen informeren, heb ik ook twee leggingen gedaan.

Aan de speelkaarten vroeg ik: “Geef mij wat inkijk in wat zij kan verwachten als ze deze relatie aangaat”.

Als antwoord kreeg ik Ruiten10+Klaveren Aas+ Harten 7 (zie foto boven).

Dit zegt sowieso niet dat deze relatie een maat voor niets is, integendeel er zullen voldoende lonende facetten in de relatie zitten, met in het bijzonder op het vlak van loyaliteit en vriendschap. In deze korte 3-kaartlegging komt niet te liggen dat je over je oren holderdebolder verliefd zal worden, de passie springt er vooralsnog ook (nog) niet vanaf. Welnu, wat niet is kan natuurlijk nog komen, we focussen ons best op de kaarten die er liggen ipv die er niet liggen. Hij komt eruit als een goede vriend, iemand waar je vanop aan kan. De rest zul je zelf moeten aanwakkeren.

Aan de Tarot vroeg ik: “Wat is wijsheid om mee te geven aan deze persoon?”.

Als antwoord hierop kreeg ik: XIII+L’toile+La Justice. Na alle pijnlijke eindes die je kende op relatievlak, is er slechts hoop en rebound (L’etoile) als je zaken goed weet te begrenzen en te balanceren. Net zoals een goede rechter zul je de feiten moeten leren beoordelen en evalueren om te krijgen wat je verdient. In dit beoordelen moet je het zwaard der logica hanteren. Passie vertroebeld de logica. Pik van een ander niet wat jij ook niet zou doen.

20140802_152544