De ware stem van het orakel willen horen/Klassieke Cartomantie

Vaak krijg ik de vraag van mijn cursisten waarom sommige kaartlegsters of kaartleggers geneigd zijn om zelf betekenissen aan hun specifieke kaartspel te geven EN hoe fout dit is. Degene die mij persoonlijk kennen, weten dat bij deze vraag mijn hart een keer overslaat en mij een akelig gevoel besluipt LOL. De ware rede waarom “ze” dit überhaupt doen moet ik jullie verschuldigd blijven, ik denk dat “ze” dit zelf niet eens echt weten. Uit observatie weet ik wel dat veel mensen in dit metier willen claimen dat ze een kabel in hun kont hebben die rechtstreeks is aangesloten op het “Goddelijke Alwetende”, waardoor dat ze vinden dat zij het middelpunt van de belangstelling zijn en puur op hun ingevingen van het moment te werk gaan. Welnu, de eerlijkheid gebied me overigens te zeggen dat je op deze manier “eventueel” ook wel een nuttige reading kan afleveren als je er echt goed in bent. Niettegenstaande dat hier vaak coldreading gebruikt wordt of gepraat over de eeuwige treffer “gevoelens”.veritable_cartomancie_large Maar, maar, maar, maar, maar…. Dit is natuurlijk geen Cartomantie (kaartleggen) avant la lettre, dit is geen cartomantie zoals de echte ambacht het vereist. Een echte cartomancien of cartomancienne leest zijn of haar kaarten. De kaarten hebben een authentieke betekenis meegekregen, uit deze kernbetekenissen groeien dan nog evolutionaire betekenissen die als logisch verlengstuk van het kernconcept ontstaan en kunnen gebruikt worden. Een goed en pragmatisch systeem van kaartleggen of divinatie is ontegensprekelijk afhankelijk van zijn theoretische coherentie. Kaartspellen zoals de Petit Lenormand, Grand Jeu, Kipper karten, speelkaarten (enzovoorts) alsook sommige klassieke tarots, Grand Etteilla, Petit Oracle des dames kregen van de maker een instructieboekje mee, wat de betekenissen waren en hoe de kaarten gelezen moeten worden. Hiervandaan ontstaat het coherente verhaal, als je het zo doet, maakt dat je werkt met  bijvoorbeeld de Petit Lenormand en hem echt leest en geen afkooksel er van maakt. Je kan enkel maar Zweeds spreken als je zweedse woorden gebruikt. Spreken met de intonatie en accent van Calimero in het Nederlands, maakt nog geen Italiaan van je toch? ERGO, het niet naleven van deze klassieke conventies maakt dat je de taal van het orakel niet kan verstaan, sterker nog je bent dan wat mij betreft zo hooghartig dat je de ware taal in de wind slaat, om het over te nemen met jouw “onfeilbare intuïtie”. Als een Belg of Nederlander “nee” zegt, is iets heel anders dan een Griek die “nee” zegt toch? Er is niets mis met studie beste mensen, leer deze ambacht zoals het hoort! Er is maar een manier van kaartlezen= de kaarten LEZEN. Een klassieke kaartlegger of kaartlegster gebruikt natuurlijk ook zijn of haar intuitie, maar niet zoals een zelfverklaard orakel van Delphi. Zijn of haar intuïtief oordeel zal altijd te rijmen zijn aan de MOGELIJKE theoretische opties die het orakel te bieden hebben.

Casanova (Giacomo 1725-1798) en kaartleggen

De befaamde Casanova die furore maakte met zijn “veelwijverij”, kreeg ook te maken met cartomantie in zijn bewogen leven. Zijn zeer jonge minnares Zaira, wist te ontfutselen aan de hand van een raster van 25 speelkaarten dat Casanova de avond ervoor een scheve schaats gereden had.

Bron Wikipedia Casanova

Bron Wikipedia Casanova

Vertaling van de originele Franse tekst:

Toen ik thuiskwam, kon ik met groot geluk een fles ontwijken die naar mijn hoofd werd gegooid met het doel te treffen. Ze gooide zich op de grond en begon met haar hoofd te bonken. Aanvankelijk dacht ik dat ze gek geworden was en twijfelde of ik hulp moest halen. Na een tijdje werd ze kalm genoeg om mij verrader te noemen en nog meer kwalijke benamingen die haar invielen. Om mijn schuld te bewijzen liet ze zien wat ik allemaal gedaan had. Alle escapades lagen erin, het gevecht, het bed, de hoer en al het tegennatuurlijke dat ik gedaan had. Ik zag er helemaal niets in, maar zij kon zich alles verbeelden. Nadat ze dit alles verteld had, gooide ik haar kaarten in het vuur…

Eerder in de tekst kan je lezen dat de ze las uit 25 in een raster gelegde kaarten.

20150529_084614

 

Bij de kaartlegster in 1920

Een paar jaar geleden al, tijdens het doen van research kwam ik een leuk stukje tekst tegen uit een Nederlands boek, gepubliceerd in het jaar 1920. Dit boek was echter een hekelschrift voor alles wat onder de grote noemer waarzeggerij viel. De auteur had als oogmerk vermeende volksverlakkerij aan de kaak te stellen. Er zat ook een stukje in een Nederlandse kaartlegster, die aan de slag gaat met de Petit Lenormandkaarten. In een interview legt ze aan de auteur uit, hoe ze iemands fortuin voorzegt. Je herkent duidelijk, de authentieke wijze (Methode van Afstand) van lezen.

Originele bron druk hier!

Uit het boek : “van waarzeggende menschen en geluidmakende huizen” 1920 Jan Van Feith. Scheltens & Giltay Amsterdam

WAARZEGGERIJ! 27

Haar monoloog brabbelde ze aldus:

…Nou zal ik u, omdat u d’r ’t fijne van wil wete, daar,29-damsel

van in drie woorde vertelle. Hier heeft u dan m’n spelt

letje kaarte, dat zijn geen gewone speelkaarte, maar de

effektieve waarzegkaarte… ’t Benne d’r zes,en,dertig,

als ’t tenminste geen bedrog wil zijn!

Ilc begin met u de name te noemen. Maar eerst schud

ik, zonder fratse of toover,devinkies, de kaarte fiks

door mekaar; ik koepeer ze, maak m’n vijf hoopies,

vier hoopies van acht, en nog eentje van vier dat is

weer same net zes,en,dertig, als u mijn volge ken?..

Nou sprei ik ’t eerste hoopie op e’ene lijn uit, zoo, van

m’n linkerzij naar m’n rechterzij, en net zoo ’t tweede,

en ’t derde, en ’t vierde hoopie; dan blijve nog die vier

alleenige kaartjes over, maar die leg ik net onder ‘t

midde ….. Mot u nou oplette: als u ’n vrouwspersoon

was dan kreeg u de kaart nommer 29, maar omdat u ‘n

manspersoon is, krijg u als uwe kaart nommer 28. Hou

u nou dat nommer van u stevig vast, want van zijn

plaats hangt ’t toekomstig lot af, of ’t straks op geluk

valt of op ongeluk. Hoe dichter en hoe verder de ande,

re karetjes nou zulle komme te legge van uwe’s nom,

mer, hoe meer invloed ’t hebbe zal.

En luister nou goed naar de name van de kaarte, die

ellek z’n eige beteekenis heft.

Hier draai ik nou toevallig als de eerste boven de

kaart van de maan; als die leit vlak bij uwe’s nommer

WAARZEGGERIJ!

28 is dat ’n voorspelling van groote eerbewijze, maar

leit ie verder d’r van af dan zal u vast en zeker verdriet

hebbe… Hier draai ik de

kaart om van ’t kruis; dat

is altijd, hoe dan ook, ‘n

slecht teeken waar of ie

komt te legge, alleen als

ie heel dicht in de buurt

van uwe kaart leit zal ‘t

ongeluk van korte duur

zijn… De kaart met de le:

lie, die u hier nou ziet, be,

teekent van goed met ‘n

gelukkig ‘even, al kan ’t wel weer zoo treffe, dat be,

voorbeeld de kaart van de wolleke in d’r buurt komt, en

dan wordt ’t huiselijk verdriet op til, maar assie te legge

komt juist bove uwe kaart dan beteekent ’t deugd….

Onthou u dat goed?…. En d’r onder laat ie uwes goeie

naam in twijfel trekke,

dat is dus kwajes… Hier

draai ik de kaart met ‘t

boek; geeft kennis van ‘n

geheim. En hier volgt de

hart jeskaart, waarop de

mensche dol benne, van,

wege ’t teeke van vreugde23-rats

en geluk in huwelijk en

handelszake en nog van meer… En hier nog grooter ge,

luk, omdat deze kaart de visschies voorstelt met voor,

spelling van een groot fortuin, of met goeie onderne

rninge op zee, begrijp u, vanwege de vissche. Maar

asse ze verwijderd komme te leggo van uwe kaart dan

is ’t juist andersom, vanwege ’t schipbreuk lijje, dat ze

aanduie ….. Hier de roede en de doodkist, leg ik weer

naast mekaar, ’t eerste is ruzie in huis of in de familie.

of mikmak in ’t huwelijk en lange ziekte, zooas koors;

en de tweede dat is ernst as ie dichtbij uwe’s kaart

valt, omdat ’t altijd beduident gevaarlijke ziekte, dik,

wijls met sterve na, of verlies van al je cente; maar

leit,ie,wat verder,op dan is ’t niet zOO erg… Hier draai

ik ’t skip; dat belooft goejes, met rijkdomme van hail;

del of errefenis, of assie vlak in uwe buurt leit, is ’t ‘n

aanstaande rei-S1… De ruiter is een bode, dat is meestal

van geluk, of ie most van kwaje kaarte omgeve zijn;

anders komt ‘r nieuws van persone uit ’n vreemd land,

en dan altijd met goed nieuws…. Nou draai ik de vol,

gende: kijke, dat is,…. dat is de boom; leit ie van uwe’s

kaart verwijderd?.. alle bonneur! dat’s gezondheid.. Hier

heeft u onze vogeltjes; die voorspelle altijd vast moei,

lijkhedens die je heb te overwinne, as je kan, maar niet

lang nooit; kan ook beteekene gelukkige reis, as ie ten,-

minste ver van je eige kaart uit de buurt leit… De to=

ren geeft hoop op ’n hooge ouderdom, maar komt de

wollekekaart d’r bij dan is ’t scheie met ziekte of de

dood…. En ’t bosch voorzeit ’n groote kring van menschen,

en leit,ie dicht bij u dan kunt u rekene op ‘

hechte vrindschap, en ver,af dan juist andersom met

gevaar van valsche vrinde…. Hier draai ik ’t beertje…

Dag beertje! Wat kom jii ons smoeze? …… ’t Beertje

bromt van geluk, maar ie bromt ook van oppasse voor

onze benijders, en om ze, as ’t kan, uit d’r weg te gaan…

Dit is ’t klaverblaadje met geluk, zooas u wel raje kan,

maar bij de wolleke geeft ’t toch nog ongeluk, lei ie in

uwe’s kaart buurt, dan van korte tijd…. De slang, die

is huichelarij en verrajerij… En ’t ruikertje geeft altijd,

waar of ie ook komt te leggen, veel geluk…. De vos,

dat weet u zelf wel, dat wil zegge: Wacht u voor die

persone, waarmee u in aanraking zal komme omdat d’r

bij kenne zijn, die uwe wille bedriege; maar geen leans

op gevaar als ie ver,af komp te legge ….. En, of ’t zoo

volge mot, daar hei,je Kees, de hond, die blijvende

vriendschap voorspelt, als ie dichtbij leit, maar verraad

as,ie ver left…. Daar heb u

dan de kaart met de wol;

leke, waarvan alle mensche

too bang benne, omdat ‘t

haast altijd wat naars be,

teekent; alleenig, onthou u

dat ook, alleenig as de ver,

lichte wolkekant naar uwe’s

kaart is gekeerd, dan is ‘t

geen kwaad; de donkere

kant justement weer wel….

Dit is de zeis; hoef ik u niks van te zegge, en mot u

als maar bidde, dat ie te legge komp tussche de goeie

kaarte, omdat ’t dan nog kan meevalle met ’t groote

gevaar…. Hier heeft u de berg; dat is ’n dubbele kaart,

omdat ie van verre op vrinde van aanzien doet rekene,

en van dichtbij op ’n vijand van macht!…. De ooievaar,

hoeft niet altijd ’n kindje op komst te zijn, is ’t wel?

Kan ook zooveel zegge as verandering van woonplaats

leitoie dichtbij, of van verandering van woonplaats bit

uitstel, leitoie verder van u af…. Daar, ’t anker en de

sleutel, valle daar same op de tafel, dat is allebei van

goejes, omdatte de sleutel dichtbij goeie uitslag van ‘n

zaak voorspelt, en ’t anker dichtbij van alles goeds op

zee beduidt, als voordeel bij onderneming, en ook voor,

deel bij handel en getrouwheid in de liefde. Maar legge

die twee nou weer veroaf van uwe’s kaart, let u dan op,

dan geeft ’t geheele dwaling en mistasten bij denkbeel,

den met lichtvaardige of lichtzinnige liefde, as ’t dat

anker is; en kwaje uitslag in zake as de sleutel ver van

uwe af leit…. De zon, die schijnt dicht bij ’n persoon,

dat zegt licht, dus geluk dat bloeit, en verderoaf vero

koelt dat weer en brengt ontmoediging…. De muis zeir

„piepl”, dat is diefstal, vast! maar leit ie bij geluk in dc

buurt van uwe’s kaart dan heb u wel kans ’t weer terug

te krijge…. Nou, heb ik nog maar ’n handje met kaarte

over, dat zijn de laatste!… Hier draai ik nog ’t huis; goeie

in alle onderneminge, en betere toekomst wanneer

uwe’s toestand op ’t oogenblik ongelukkig is… Dan heit

u nog ’t kindje, wil zegge: u verke crt in goed gezelo

WAARZEGGERLP

schap en dat u tegenover iedereen vol vrindelijkheid

is…. Dat is nog de kaart met de wege; dicht bij uwe

kaart met de wollekekaart dat wor vast ongeluk, maar

ver,af met Icons op ontwijke van ’t gevaar…. Nou hou ik

er nog drie in m’n hand! Laat ’s kijke… Dat is?… De

ster, Goed zoo! dat belooft goeie uitslag voor al

uwe’s onderneminge, maar met de wolleke in de buurt

huile met de pet op, en een heele portie van inare ge,

beurtenisse…. En de kaart met de brief, dat wil zooveel

zegge as: bode van geluk uit de verte, leit ie zonder wol,

leke in z’n buurt, maar met dage van groot verdriet,

kit ie naar de kant van de donkere wolleke…. En daar

nog, de laatste van ’t spel,… jawel, ’t ringeije, dacht ik

al, waar blijft je m’n schatje van geluk?…. want de ring,

leit ie rechts van uwe’s kaart, dat beteekent ’n geluk,

kig en lang en rijk huwelijk; maar komt ie links te legge,

of leit ie verwijderd, rekent u dan maar op scheiding

van vriend of de vrouw, of van breuk tusschen twee

geliefde.

Ziezoo, as u nou goed heb geluisterd, is dat ’t heele

spel verklaard, al zijn dat maar algemeene bewoordin,

ge, die in elk handboekie net zoo verklaard stane, maar

heb ik in ’t groote handboek van de kaarte, alswat niet

te koop is, en met geen geld, de uitvoerige verklaring

met de toepassing staan, omrede iedereen ’t anders zou

kenne koope. Wat u!

Om u nou vlug effe de kaart te legge, neem ik ’t spel…

zoo!… en gaat been,… zoo… en schud de kaarten dege,

lijk door elkaar,,… zoo! want dat is allereerst in de voor,

naamste plaats noodig, omdat daar zooveel op aan,

komp!

Nou heb ik ze lekkertjes geschud en nou gaan ik uit,

Legge, zooas gezeid: vijf hoopies, met vier van acht en

een van vier kaarte, en leg ze dan uit van links naar

rechts, op eerie lijn, dat is acht en nog ’s acht d’r onder,

zoo vier maal, en de laatste vier d’r netjes ander.

Late we nou ’s kijke wat of we ziene!

Dat proef ik al, dat uwe’s kaarte ’n gunstige posiesie17-egret

hebbe.

leit met nommer 28, dat is uwe’s mans,persoon,

kaart, midden,in rij twee. En kijk nou terdege toe ho

ik ’t verklare zal.

Eenige kwaje geeste hebbe onlangs uwe’s rust ver:

stoord is dat zoo?…. ja?…. o, zoo! —, want dat leit

hier voor u beskreve met de kaarte van de vos, de

vogeltjes, ’t anker en piepcleornuis; ze hebben d’r lui

best gedaan om u in de ellende te dompele maar die

laster heb motte wijke. Nou wor u beloond, want daar

staat de toren, die beteekent van de gelukkige ouder,

dom. U hebt de roede overwonnen, alsdat die van twee,

dracht voorspelde in uwe huishouding. Maar de ooie,

vaar toont aan, dat u spoedig zal gaan verhuize. Daar

kit die kwaje zeis, wat eenig ongeluk brengt, maar dat

zal wel weer wijke met hulp van de sleutel, die hier

wat best onder u leit, en van de ring van trouw. Alles

wat nou onaangenaam voor u zou kenne uitpakke,

3

34 WAARZEGGERIJI

blijft van u verwijderd, want, kijk ’s hier: daar heje de

doodkist, de wolleke, de slang en ’t kruis, die allemaal

van narigheid beduide, maar lekker uit de buurt ampart

zijn komme te legge. Uwe’s geluk is niet gering, want

de kaarte voorspelle: loon voor uwe deugde. Nou, dat

is van goejes! …. De wereld is slecht en verdorve,

dat wete we allemaal wel! — maar u wor beschermd

door de verzienigheid, die u uit de kaarte niet zal

verlate.

Uwe echtgenoote — is u getrouwd? of u heb mis’

schien ’n meissie op ’t oog?… afijn, ik vraag d’r u niet

naar, wel? — die leit nou naast u, aan de rechterzijde;

dat is getuigenis van deugd en daar aan uw linkerzi3;

des,kaart, heeft u ’t kindje; ‘dat is bevestiging van bande

van wederzijdsche liefde, die u vereenige zelle. Bove

uwe kaart leggen de lelietjes en ’t ruikertje, dat geeft

schaduw over uwe hoof d, zal ik maar zegge, maar orn,

dat ze blommetjes zijn is ’t ’n bewijs van uwe goeie

dade…. Alles best, wat?…. Nou hier de ruiter te paard,

door de verzienigheid uitgekoze om die lof te verbreic

en brengt bericht aan uwe ware vrinden, die u heb. Vat

u verder van dichtbij omringt, dat benne: ’t klaverblad,

’t schip op zee, de boom, ’t kruis, ’t hartje, de maan,

die schijnt, de brief, de trouwe bond, ’t boek, de berg

en ’t bosch, bruintje de beer en de visschies; dat is alles

getuigenis van goeie dade en allemaal bewijzenisse voor

uwe geluk, want tot dusverre ben u beschermd gebleve

ondanks de laster, dat is de slang hier, die u zou wille

WAARZEGGERIJ! 35

schade, maar de deugd overwint toch lekker!… En nou

nog de kaart van ’t zonnetje, die leit boven uwe hoof d;

dat is geen schaduw natuurl’k, maar schijning, ‘dus blijs

vend en bestendig geluk, ook omdat de ster rechts van

u leit en u meteen met haar licht beschijnt.

Als u dat nou alles bij mekaar onthoue wil, don is dat

’n heele goeie voorspelling voor uwe, wat ik u smoes, en

beter zou geen mensch et uit de waarachtige kaartc ver,

wachte magge!

Eigendom Tarot Museum Belgium

Eigendom Tarot Museum Belgium

Oude Volksprenten

In een andere post op dit blog (geschiedenis Petit Lenormand in een notendop) kan je lezen over de geschiedenis en oorsprong van de Petit Lenormand kaarten. Enerzijds zijn er de gelijkenissen tussen sommige systemen van koffiedik lezen en de afbeeldingen en werkwijzen van de methode van afstand. Anderzijds is het  Spiel Der Hoffnung, de ware oorsprong van de afbeeldingen, een simpel gezelschapsspel bestaande uit 36 losse kaarten, die midden 19e eeuw de kleine lenormandkaarten gedoopt werden.

20140328_071842

Als je item  dieper wil uitpluizen of op iets nieuws wil stuiten, ga je natuurlijk op onderzoek uit naar nog oudere spellen die dezelfde opzet hadden, uit dezelfde of eerdere periode.

Als snel stootte ik op een oud volksspel, dat bekend was in Nederland en België en ook exact bestond uit 36 kaarten (net zoals de Petit Lenormand). Eerst en vooral moet ik zeggen dat ik de afbeeldingen al eerder ergens gezien had, bij mensen die de Tarot aan het researchen waren, echter heb ik toen nooit de link met onze contreien gelegd.

20140328_071713

Vanuit Tarot standpunt, was het merkwaardig dat er ook allegorische afbeeldingen op de prenten stonden zoals de keizer en keizerin, de bisschop en de bisschopmeid (paus-pauzin) en natuurlijk de dood. Het werd als ik me niet vergis door desbetreffende personen mogelijks voor een Grote Arcana gehouden, waar waren de speelkaarten? Anderen dachten aan een waarzegspel…

Deze afbeeldingen hebben echter helemaal niets te maken met beiden, dit was een volksprent die zoals de meeste spellen uit die tijd (en nu nog eigenlijk) de taak hadden de jeugd te moraliseren.
De jeugd werd getoond hoe men moet leven, hoe je een deugdelijk bestaan leiden kan en wat de valkuilen zijn. In volgende artikels zal ik jullie wijzen op deze moraliserende boodschappen.

20140328_071737

Je kon het vel bekijken, of je kon de prentjes uitknippen, al dan niet kleuren om er een spel mee te spelen. Het spel dat ermee diende gespeeld te worden had echter wel veel raakvlakken met het kaartspel tarok, waarbij je slagen moest halen door de kaarten van de medespelers te overtroeven.
De kaarten hadden een rang van belangrijkheid, de heer stond altijd voor de dame. De sociale klasse werd helemaal afgebeeld van Rijk naar arm, met tenslotte de dood, die voor iedereen gratis is.

20140328_071656

Ik heb sinds kort zo een vel in eigen collectie, voor weinig geld op de kop kunnen tikken in Nederland (7.50euro). Niettegenstaande dat dit spel ook in Vlaanderen bekend en gedrukt is geweest, was het vooral in Nederland bekend in de jaren 1800&1900. Verschillende namen waren: floskaarten, schipperskaarten, kleine klets en vele lokale varianten.

555280_412816068803842_1939993991_n

Bron: Tarot museum Belgium

Kartenschlägerin, zo wordt in Duitsland een kaartlegster genoemd.
Een vrij ongewone naam, die in een historische context wel heel begrijpelijk is.
Niet alleen in Duitsland, maar overal ter wereld werd het lezen van kaarten als ketterij gezien, net zoals het spelen met kaarten en gokken.
Doorheen de geschiedenis zijn kaarten vaak verboden geweest, of het nu ging om gokspelen of waarzeggen, kaarten veroorzaakte veel ellende.
Bij het spelen voor geld, was er altijd veel rumoer, drankgebruik en vechtpartijen. Er zijn zelfs mensen voor gestorven.
Iedereen kan zich wel een rumoerig kaartavondje voor de geest halen waar de spelers met een luide slag op tafel hun troef uitspeelden.
Het kartenschlägen is in feite een benaming voor het “onfatsoenlijk” gebruik van een kaartspel, omdat het lezen van de kaarten om iemands fortuin te voorzeggen als des duivels werd gezien kwam dit ook onder deze noemer.

Het orakel der kleine papierkens 1930

Volgende tekst komt uit het boek: De echte kunst van waarzeggen en kaartenleggen. Gent eerste druk 193?

Het gaat om een orakel wat vroeger werd gebruik voor meisjes in kostscholen om hun toekomstige geliefden te voorzeggen.

Ik typ alles in de originele tekst=Vlaams (Oud Nederlands).

“Wanneer een jong meisje het orakel der kleine papierkens te rade gaat,dan is het wel om den naam te weten van eenen dierbaren persoon of om te weten wie zijn moet haten,of,meer nog, om te weten welken naam haren toekomenden zal dragen.

Ziehier het algemeen gebruikt middel: Na eene vaas tot op twee derden gevuld te hebben met water,snijdt men driekantige papierkens, hun genamen van verscheidenen personen op, welke ons meest geneigd en toegenegen zijn,of welke haar vriendschap betoonen. Het getal der personen moet paar zijn. Op het laatsten papierken,dat onpaar is,zet men den naam van den duivel, men werpt dan alle papierkens ondereen geschud in de vaas. De papierkens zijn in slokjes opgerold van den rechter- naar den linkerhoek.

Het eerste papierken dat aan de oppervlakte van het water openrolt,is het antwoord van het orakel.

Zoo den naam van den duivel zich het eerste kwam te ontrollen, dan ware het een zeker teeken dat het jonge meisje nooit in het huwelijk zou treden. 20130116_165429